BUKALEMUN’un RENK DEĞİŞTİRME TEKNOLOJİSİ

Bukalemunların bulundukları ortama göre renk değiştirebilmeleri son derece şaşırtıcı ve en az o kadar da estetik bir olaydır. Bukalemun öylesine üstün bir kamuflaj yeteneğine sahiptir ki, bu işi yapmaktaki çabukluğu ile insanı hayrete düşürür.

Bunu, güneşte insan derisinin esmerleşmesine de yardım eden melanin bileşiği yardımıyla yapar. Bukalemun, derisinin altındaki kırmızı ve sarı renk taşıyıcılarını, mavi ve beyaz yansıtıcı tabakayı ve en önemlisi de rengini koyulaştıran “kramotofor” hücrelerini büyük bir ustalıkla kullanabilir.

Örneğin bir bukalemunu sapsarı bir ortama koyduğunuzda vücudunun renginin de hızla sarı renge dönüştüğünü görürsünüz. Üstelik bukalemun sadece tek bir renge değil alacalı renklere de tam bir uyum gösterebilir. Bunu başarabilmesinin sırrı ise bu usta kamuflajcının derisinin altındaki renk hücrelerinin boyutça büyümeleri ve hızla yer değiştirerek bulundukları yere uyum göstermeleridir.

Bukalemunun melanin üreten hücreleri sarıdan kahverengi veya siyaha kadar çeşitli renkler üreten taneciklerini yayar ve böylece bukalemunun başka renklere bürünmesini sağlar. Hiçbir tür onlardan iyi kamufle olamaz.

Bukalemunların renk değiştirme nedenleri ortama adapte olmak, kamufle olmak diye bilinse de, Avustralya’nın Melbourne Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya göre, kamufle olmak için rakiplerine gözdağı verip, dişçilerce fark edilebilmek için renk değiştirirler.

Bukalemunların renk değiştirmesinde oldukça karışık olan hücre sistemleri, önemli rol oynar. Bukalemunun derisi saydamdır ancak üzerinde çok sayıda çıkıntı gibi görünen gözeler vardır. İşte bu gözelerin içinde meydana gelen pigment hareketleri gözümüze renk değişimi olarak yansır.

Renk değişimi, derinin üzerinde bulunan iç içe bulunan farklı renklerdeki gözelerin açılıp kapanması ile ortaya çıkar. Bu gözelerin yapısında, siyah, sarı ve beyaz zerreler vardır. Yüzeye yakın olanların çoğu sarı, arada kalan tabaka siyah, en alt tabakadakiler beyazımsıdır. Bu beyaz gözeler, tıpkı ayna gibi reflektör (yansıtıcı) vazifesi görürler.

Bütün bu renk değişimleri 15’er dakika içinde gerçekleşir.

Türlerin renk değiştirme yeteneği ve ilişki gelişimini kıyaslamak amacıyla 21 Afrika cüce bukalemun türünün incelendiği araştırmanın eş başkanlarından Devi Stuart-Fox, morötesi ışınlara hassas bukalemunların insanlardan farklı görme sistemleri bulunduğunu ve araştırmalarında ilk olarak bu hayvanların ne gördüklerini belirlemeye çalıştıklarını anlattı.

Morötesi ile bukalemunun görüş rengini spektrometreyle ölçen ve bu verileri bukalemunun renk algısına model oluşturan görme sistemiyle birleştiren araştırmacılar, bukalemunları tek tek değişik rakiplerle düello ettirdiler ve renk aralığını “itaat edenden egemen olanına” kadar ölçtüler.

Dr. Stuart-Fox, “Bir erkek bukalemuna bir başka erkek bukalemun meydan okuduğunda, içlerinden birisi kazanana ve (karanlık), itaatkar (beni dövme rengine) dönüşünceye dek birbirlerine en parlak renklerini gösteriyorlar” diye konuştu.

Bukalemunların bir model kuş veya yılana gösterildiklerindeki tepkilerini de ölçen araştırma ekibi, en belirgin renk değişiminin diğer bukalemunlara sosyal işaret vermek istediklerinde olduğunu tespit etti.

ABD’de MIT laboratuvarlarında bukalemunlardaki gibi renk değiştirme özelliğine sahip elbise, ayakkabı ve çantalar yapmayı amaçlayan bir çalışma yürütülmektedir. Üzerinde çalışılan bu teknoloji, özel bir silikon malzemenin küçük bir elektron yüklemesi ile istenen renge dönüşmesini sağlar. Böylece, kumaş ve benzeri materyalden üretilen her türlü giyim eşyası ve aksesuarın birkaç saniyede renk ve desen değiştirmesi mümkün olur. Bu iş için küçük bir elektronik cihazın kullanılması gerekmektedir.
Pille çalışan bu cihaza, üzerinde bulunan bir klavyeden kullanılmak istenen rengin kodunun girilmesi yeterlidir. Ne var ki bu teknoloji bugün için oldukça pahalıdır. Örneğin bir erkek ceketinin maliyeti 10 bin doları bulmaktadır.

Oysa bukalemun çok daha ileri ve doğal olan bu “teknoloji” için hiçbir harcama yapmadan yaşamaktadır 🙂 Milyonlarca sene…

Bir insanın bile böyle bir değişimi gerçekleştirmesi mümkün değilken, bir sürüngenin kendi bedeninin görünümünü belirlemesi, hatta görünümünü değiştirecek bir sistemi vücudunun içine yerleştirmesi kesinlikle mümkün değildir. Doğadaki hiçbir mekanizma böyle kusursuz bir yeteneği oluşturma ve ihtiyacı olan canlıya verme gücüne sahip değildir. Çünkü bu canlının vücudundaki hücrelere, atomlara hakim olan ve bunlar üzerinde dilediği ayarlamayı yapan bir üstün bir güç vardır. Bukalemunları Allah yaratmıştır. Allah, yaratma sanatındaki benzersizliği bize bu gibi örneklerle göstermektedir.

—————————–
“O Allah ki, yaratandır, (en güzel bir biçimde) kusursuzca var edendir, ‘şekil ve suret’ verendir. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanların tümü O’nu tesbih etmektedir. O, Aziz, Hakimdir.” [Haşr Suresi, 24.ayet]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir